"...εν τω προαστείω της Νεαπόλεως πλανώμενοι... ",
Στεφ. Α. Κουμανούδης, Καθολικόν Πανόραμα των Αθηνών, 1853 (ΜΙΕΤ, 2005)
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα γκράφιτι. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα γκράφιτι. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 9 Μαΐου 2011

Οι τοίχοι των Αθηνών

Του Κοσμά Βίδου από το περιοδικό ΒΗΜagazino του Βήματος της Κυριακής, 8 Μαΐου 2011 (κλικ στην εικόνα για μεγέθυνση).

Τρίτη 15 Μαρτίου 2011

Φωτογραφικό οδοιπορικό

Κάποιοι επισκέπτες της γειτονιάς μας "βαριούνται ευφάνταστα" και θεωρούν ότι μπορούν να διασκεδάσουν την πλήξη τους "ζωγραφίζοντας" στους τοίχους, τις πόρτες, τις τζαμαρίες.
Τζαβέλα και Εμμανουήλ Μπενάκη

 Έτσι κατάφεραν να κοσμήσουν με μοναδικά έργα όλη την περιοχή. Μόνο που, από φόβο μήπως τους αντιγράψουν, σταμάτησαν γρήγορα να ζωγραφίζουν και απλά υπογράφουν (tags), μάλλον για να κατοχυρώσουν τα έργα και να υπογραμμίσουν την παρουσία τους.
Μεσολογγίου και Ανδρέου Μεταξά
Μεσολογγίου 17
Μάνης
Τζαβέλα


Οι ενυπόγραφες είσοδοι των πολυκατοικιών θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από οποιονδήποτε σχεδιάζει να συγκεντρώσει υπογραφές για κάποιο θέμα.
Μεσολογγίου 17
Μεσολογγίου 10

Κωλέττη 5
Κωλέττη και Εμμανουήλ Μπενάκη

Ενίοτε οι καλλιτέχνες μας έχουν σουρεαλιστικές εμπνεύσεις, όπως η παρακάτω σύνθεση που αντίκρισα σήμερα το πρωί να κοσμεί το κτίριο των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης στην οδό Μάνης. Ωστόσο, η σκοπιμότητα του έργου με προβληματίζει, γιατί αναδεικνύεται το μπαλκονάκι, όπου κάθε βράδυ κρύβουν οι θαμώνες των πεζοδρόμων τη σακούλα με το χασίς και μετά παίρνουν λίγο λίγο, για να φτιάξουν τα τσιγαριλίκια τους.

Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Μάνης 5

Αλλά πού ακριβώς είναι το πρόβλημα θα μου πείτε; Σε κοντινό φαρμακείο κάτω από την πινακίδα έχουν προσθέσει υπότιτλο "χασίς το καλύτερο φάρμακο".
Ανδρέου Μεταξά και Εμμανουήλ Μπενάκη

Λόγω της έντονης νυχτερινής ζωής στους πεζοδρόμους, βαριές κατασκευές των κατοίκων προσπαθούν να εμποδίσουν τις ανεπιθύμητες επισκέψεις, ενώ λαμαρίνες αντικαθιστούν τα τζάμια στο ημιυπόγειο. Όταν τοποθετήθηκε η συγκεκριμένη πόρτα, κάποιος έγραψε πάνω της "Αλκατράζ".
Μάνης 6

Οχυρωματικά έργα και σε άλλες πολυκατοικίες. Η πολυκατοικία Τζαβέλα 6 διαθέτει τριπλό σύστημα ασφάλειας εισόδου: κλασική πόρτα, πόρτα ασφαλείας και μεταλλικά ρολά. Υπερβολή; Ίσως όχι. 
Τζαβέλα 6
Μεσολογγίου 10

Μεσολογγίου 5

Το εγκαταλελειμμένο διατηρητέο στην οδό Τζαβέλα, όπου έμενε ο  Σταμάτης.  Ο ιδιόρρυθμος αυτός ρακοσυλλέκτης, "έφυγε" πριν μερικά χρόνια και δεν πρόλαβε να δει την ανάπτυξη της γειτονιάς μας. Προφητικά όμως είχε γράψει στον τοίχο (του σπιτιού, όχι του facebook): "ουδ' αν βους απόλοιτ', ει μη γείτων κακός είη".
Τζαβέλα, το σπίτι του Σταμάτη (το κεντρικό γκράφιτι είναι, νομίζω, πολύ ταιριαστό πάνω στο χάλασμα που σφραγίστηκε προ ημερών για μία ακόμη φορά από το Δήμο Αθηναίων)

Απέναντι το διατηρητέο των εκδόσεων "Ύψιλον", για το οποίο έχω ξαναγράψει και η κακομεταχείρισή του οποίου έχει απασχολήσει και τον τύπο. Έκτοτε, φυσικά, η τέχνη έχει εκτιναχθεί σε δυσθεώρητα ύψη και το γκράφιτι του Αρκά έχει εντελώς εξαφανιστεί.
Εκδόσεις ΥΨΙΛΟΝ, Τζαβέλα

Δίπλα το σχετικά πρόσφατα ανακαινισμένο νεοκλασικό.
Τζαβέλα και Εμμανουήλ Μπενάκη

 Και η Original ΑΕΚ εδώ.
Original ΑΕΚ, Τζαβέλα 9-13

Τζαβέλα

Εδώ μέχρι πριν λίγους μήνες στεγαζόταν το Επιμελητήριο Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος. Τώρα γίνονται εργασίες για την ίδρυση Επιμελητηρίου Καυστικών Τεχνών.
Κωλέττη 14

Κάποιοι προσπάθησαν να αντισταθούν στη λαίλαπα της τέχνης. Μάταιο.
Τζαβέλα 7

Η πρώην Κλινική Καραπαναγιώτη σιδηρόφρακτη. Περιμένουμε να δούμε αξιοποίηση από το νέο ιδιοκτήτη και όχι μόνο φουγάρα.
Τζαβέλα και Μεσολογγίου


Οχυρωμένη και ημιτελής η οικοδομή Τζαβέλα και Μεσολογγίου.
Τζαβέλα και Μεσολογγίου
Μεσολογγίου

Το κτίριο του ΟΤΕ στην οδό Κωλέττη. Μετά το Δεκέμβρη του 2008 το "Τηλεπικοινωνιακό Εμπορικό Κατάστημα Σόλωνα" ("οδού Σόλωνος" εννοούσε, αλλά έτσι τυπωνόταν κατά την εξόφληση των λογαριασμών) έκλεισε. Πριν λίγο καιρό μπήκαν κι εδώ σιδεριές στην εσοχή της εισόδου.
ΟΤΕ, Κωλέττη και Εμμανουήλ Μπενάκη


Απέναντι το πρώην (κι αυτό) Παράρτημα του Δρομοκαϊτείου (φαίνεται ότι περίσσεψε πλέον η λογική στη γειτονιά μας κι έκλεισε). Στο υπόγειο γυρίστηκαν το 2004 σκηνές για την ταινία Delivery του Ν. Παναγιωτόπουλου, με τη φωτεινή επιγραφή του ΟΤΕ να δεσπόζει από το παράθυρο.
Από την ταινία Delivery του Ν. Παναγιωτόπουλου (2004)
 
Πολυκατοικία "Η Μυρίκη", του 1952. Από τις παλιότερες τις περιοχής, πρόσφατα διακοσμημένη.
Πολυκατοικία "Η Μυρίκη", Ζωδόχου Πηγής 36

 Λίμνες και ποτάμια.
Ζωοδόχου Πηγής και Ανδρέου Μεταξά
Ζωοδόχου Πηγής και Ανδρέου Μεταξά
Ανδρέου Μεταξά 18

Ένας από τους δημιουργούς έχει επιλέξει το χαρακτηριστικό όνομα TSISA. Το άτομο υπογράφει σε κάθε γωνιά σαν τους σκύλους. Αν προσέξετε, στις περισσότερες φωτογραφίες θα δείτε την υπογραφή του.


Και μια παραφωνία στη Ζωοδόχου Πηγής. Μακάρι ν' αντέξει!
Best Book Hunters, Ζωοδόχου Πηγής 41Α

Δευτέρα 26 Ιουλίου 2010

Γκράφιτι στα Εξάρχεια

Σκεφτόμουν εδώ και μέρες να γράψω κάτι για τα γκράφιτι που έχουν τα τελευταία χρόνια βρομίσει τη γειτονιά μας. Επιμένω στο ρήμα βρομίσει (και με την επικρατούσα στα λεξικά γραφή με ο αντί ω), αν και ενδέχεται να κάψω μαζί με τα ξερά και λίγα χλωρά.
Ψάχνοντας πριν μερικούς μήνες στο
google με λέξεις αναζήτησης Εξάρχεια, υποβάθμιση, εγκατάλειψη ή κάτι τέτοιο, ανακάλυψα το εξαιρετικό athensville.blogspot.com, και συγκεκριμένα την ανάρτησή του στις 26-10-2009 με τίτλο «Εξάρχεια μόνο για σήμερα», όπου περιέγραφε την εικόνα της γειτονιάς μας με τα γκράφιτι.
Είχα, λοιπόν, σκοπό μέσα στο περασμένο Σαββατοκύριακο να γράψω για την
Οδό μας ένα κειμενάκι με τίτλο «Εξάρχεια κάθε μέρα», παίρνοντας αφορμή από το κείμενο του athensville και τα σχόλια των αναγνωστών του (φρόντισα να βγάλω και τις σχετικές φωτογραφίες για το πώς έχει χειροτερέψει από τότε η πρόσοψη των εκδόσεων Ύψιλον στην Τζαβέλα κλπ), αλλά τελικά δε βρήκα χρόνο και με "πρόλαβε" το δημοσίευμα του κ. Δημήτρη Ρηγόπουλου στην Καθημερινή της Κυριακής, 25-7-2010 , με τίτλο "Αθήνα της τέχνης και της μουτζούρας". Ίσως καλύτερα, γιατί έτσι η παρούσα ανάρτηση θα είναι πιο εκτεταμένη και με ερεθίσματα από δύο πηγές.
Έγραφε, τότε, ο
athensville για τα Εξάρχεια: «Μηχανικά πια την αποφεύγω την περιοχή, ένταση, πίεση, με βήμα ταχύ όταν περάσω. Τοίχοι αφημένοι σε εξωφρενικούς βανδαλισμούς, ‘γκράφιτι’, τόνους αφίσες, λουκέτα σε μαγαζιά. Βλέπω φόβο στους κατοίκους: ένας δεν βρέθηκε να πάρει ένα σφουγγάρι να καθαρίσει την είσοδο του απ’ τις μουντζούρες; …. Δεν είναι θέμα αστυνομίας, ούτε πολιτικών ομάδων, είναι στο χέρι των κατοίκων: θέλουν να ζουν σε ένα πολιτισμένο, καθαρό περιβάλλον ή ικανοποιούνται με τον αυτιστικό ρόλο του ασυμβίβαστου;»
Δυστυχώς, όπως παρατήρησαν και κάποιοι σχολιαστές-αναγνώστες, είναι πολύ δύσκολο να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα από τους κατοίκους. Πολλοί κάτοικοι προσπαθήσαμε –παρά το φόβο που υπάρχει- να καθαρίσουμε. Ξαναλέρωσαν την ίδια μέρα. Καθαρίσαμε. Πάλι τα ίδια. Ξανά και ξανά. Κουραστήκαμε. Βαρεθήκαμε. Είμαστε λίγοι. Είναι αμέτρητοι, ο ένας φεύγει, ο άλλος έρχεται.
Όπως γράφτηκε από ανώνυμο σχολιαστή, «
Οι κάτοικοι της συνοικίας είναι στη συντριπτική πλειοψηφία "κανονικοί" άνθρωποι, που κάνουν επανάσταση βιώνοντας μια δύσκολη καθημερινότητα. Δυστυχώς, για διάφορους λόγους διάφοροι δήθεν επαναστατημένοι (ουκ ολίγοι εκ των οποίων με βίλα στα ένδοξα ΒΠ - ρωτάτε τους κατοίκους να σας πουν) την έχουν μετατρέψει με την ανοχή της Πολιτείας σε disneyland του απροσάρμοστου [δική μου η έμφαση στη καίρια επισήμανση]. Πολλοί κάτοικοι σφουγγαρίζουν συνέχεια τους τοίχους, αλλά ούτε μια ώρα μετά είναι χειρότερα από πριν».
Προσπαθούμε, λοιπόν, ως κάτοικοι, αλλά δεν έχει πια νόημα να καθαρίζουμε. Είναι μάλιστα τέτοια η σύνθεση των περισσότερων χρωμάτων που φεύγουν, όσον αφορά επιφάνειες που δε βάφονται, μόνο με ισχυρά αντι-γκράφιτι σπρέι (κοστίζουν από 12 € και φτάνουν για να καθαρίσεις 4-5 τ.μ. τζαμιού, μαρμάρου κλπ). Και μην ξεχνάμε και τους κινδύνους για την υγεία (δέρμα, αναπνευστικό) που εγκυμονούν τόσο ισχυρά διαλυτικά.
Όπως έγραψα και παλιότερα, «Θύματα των γκράφιτι εκατοντάδων εκκολαπτόμενων "καλλιτεχνών" από όλη την Αθήνα πολυκατοικίες, αυτοκίνητα, τζαμαρίες. Δεν είναι όμως τέχνη το "πέρασα κι εγώ από εδώ και άφησα την κουτσουλιά μου" ούτε δικαιολογία το ότι "έχουν (υπο)γράψει και άλλοι"!». Τα γκράφιτι, φτιαγμένα το ένα πάνω στο άλλο, φτάνουν μέχρι και τον πρώτο όροφο των πολυκατοικιών. Γκράφιτι έχουμε ακόμα και σε (παλιά, αλλά όχι εγκαταλελειμμένα) αυτοκίνητα. Κατά βάση όμως έχουμε ταγκς (υπογραφές δηλαδή "καλλιτεχνών"): TSISA (ούτε σκύλος να ήταν, «κατουράει» με το σπρέι του σε κάθε γωνιά σε όλη την Αθήνα, αλλά κυρίως στη γειτονιά μας), ACAB (όποια σημασία κι αν έχει, είδα διάφορες σε μια πρόχειρη αναζήτηση), ΣΤΑΝΕ, TSIPIS, TSIKIS κλπ. Το βέβαιο είναι ότι δεν υπάρχει ΤΣΙΠΑ πάνω τους!
Κλασικό παράδειγμα της ισοπεδωτικής συμπεριφοράς των
«καλλιτεχνών» είναι το προαναφερθέν κτίριο των εκδόσεων Ύψιλον στην οδό Τζαβέλα με τη σκηνή από κόμικ του Αρκά. Και παλιότερα (πριν το Δεκέμβρη του 2008) γίνονταν κάποιοι μικροβανδαλισμοί. Οι ιδιοκτήτες το καθάριζαν και το συντηρούσαν (βλ. φωτογραφία δίπλα). Ήταν πολύ όμορφο. Μπορεί να δει κανείς την εξέλιξη των βανδαλισμών στη φωτογραφία του athensville τον Οκτώβριο 2009 (φωτογραφία πάνω) και στην προχτεσινή δική μου φωτογραφία (κάτω).
Γράφει ο κ.
Ρηγόπουλος, ότι τα Εξάρχεια είναι ζωντανή πινακοθήκη γκράφιτι. Ας μου επιτραπεί να έχω επιφυλάξεις. Τα συγκεκριμένα γκράφιτι δεν είναι ούτε έκφραση ελπίδας ούτε σημείο των καιρών της οικονομικής κρίσης (άλλωστε οι μπογιές έχουν ένα κάποιο κόστος). Δεν είναι, επίσης, δημιουργική μανία, όπως δεν είναι ούτε έκφραση αστικής κουλτούρας. Είναι ισοπέδωση.
Άλλο θέμα είναι τα -περισσότερο ή λιγότερο- πολιτικά και κοινωνικά συνθήματα στους τοίχους. Και πάλι όμως στη γειτονιά μας η κατάχρηση και ο πληθωρισμός αυτών των συνθημάτων και αφισών οδηγούν εν τέλει στην ανυποληψία τους. Πέρασε η εποχή που «ο δρόμος είχε τη δική του ιστορία, κάποιος την έγραψε στον τοίχο με μπογιά»…
Οι περισσότεροι γκραφιτάδες, όπως παραδέχεται και ο
same84 στην Καθημερινή, κάνουν απλώς την πλάκα τους, το βλέπουν σαν χόμπι. Βεβαίως κάποιοι (υποτίθεται) γείτονές μας που υπερασπίζονται συλλήβδην τα γκράφιτι και καθετί άλλο «επαναστατικό» (είπαμε: «disneyland του απροσάρμοστου») φέρνουν ως παράδειγμα τα σπουδαία έργα του κ. Κ. Πλιάτσικα στην οδό Καλλιδρομίου. Ξεχνούν όμως ότι είναι η (μοναδική ίσως) εξαίρεση στην περιοχή μας που το γκράφιτι είναι τέχνη και ότι τα προβλήματα των Εξαρχείων δεν εντοπίζονται στην ήσυχη οδό Καλλιδρομίου.
Στο ερώτημα που τίθεται για το πρακτέον, εννοείται ότι η απάντηση δεν είναι η ποινικοποίηση των γκράφιτι. Μόνο ηρωοποίηση των «καλλιτεχνών» θα επιφέρει. Ούτε η σύγκρουση των κατοίκων με τους «καλλιτέχνες» μπορεί να βοηθήσει, παρά θα οδηγήσει σε έκτροπα. Η λύση είναι να αλλάξουμε νοοτροπία. Αλλιώς, ο καθένας θα θεωρεί κατόρθωμα το ότι πήρε το σπρέι και ήρθε στα Εξάρχεια ή πήγε οπουδήποτε αλλού, για να μουτζουρώσει. Μέχρι τότε, όμως, μπορούν ο κ. Δήμαρχος και η παρέα του να κάνουν κάποιες ενέργειες. Και εννοώ όχι μόνο φιέστες οργανωμένου γκράφιτι στου Ψυρρή, αλλά και καθαρισμούς τοίχων και προσόψεων σε όλη την πόλη.
«
Η απόσταση μεταξύ βανδαλισμού και έμπνευσης είναι μικρή. Εξαρτάται από την οπτική του ιδιοκτήτη, αστυνόμου, τεχνίτη ή τεχνοκριτικού – και από το χρονόμετρό του», όπως παρατηρεί ο κ. Πέτρος Μπαμπάσικας στο προαναφερθέν δημοσίευμα της χτεσινής Καθημερινής. Δυστυχώς, στη γειτονιά μας ισχύει παραλλαγμένη η συμβουλή προς τους νεοσύλλεκτους φαντάρους: «Στα Εξάρχεια ό,τι (ακριβό) κινείται το καίμε ή το σπάμε και ό,τι δεν κινείται το βάφουμε»!